Ngày o ra đi, lần đầu tiên tôi thấy ba rơi nước mắt. Chếnh choáng một thời gian dài ba mới lấy lại được trạng thái cân bằng.
O là chị gái của ba tôi. Nhà nội tôi nghèo khó, con đông. Ông bà nội mất sớm. Là chị cả, o tôi trông nom mọi việc trong gia đình, chăm sóc đàn em và không biết từ khi nào o trở thành người mẹ thứ hai của ba tôi và các o, chú. Một mình o chèo lái nuôi ba tôi và các o, chú tôi trưởng thành. Đến khi kịp nghĩ đến hạnh phúc riêng thì tóc o đã hoa râm.
Giữa miền quê nghèo khó, ruộng ít người đông, việc làm thêm cũng rất khó kiếm, không biết o học lõm ở đâu món bánh phất về hì hụi làm, hì hụi chế biến nước chấm cho thật đặc biệt và mở hàng quán thức ăn chiều ngay trước cửa nhà mình.
 |
| Bánh phất - Ảnh: M.H |
Món bánh phất của o được làm từ bột gạo.
Bột hòa với nước thành một hỗn hợp sền
sệt. Nước bột này sẽ được trộn thêm một
ít dầu ăn, một ít muối, một ít đường để
bánh có vị nhàn nhạt, beo béo dễ ăn.
Để làm chiếc bánh ướt từ bột gạo, o
thường cho nước vào nồi hấp đun đến sôi,
bột bánh sẽ được trải thật mỏng trên vỉ
hấp, sau đó đậy nắp. Vì bánh mỏng và
chín khá nhanh nên phải làm đều tay,
thuần thục, chỉ cần lấy bánh ra hơi sớm
bánh sẽ còn mùi bột, mà để hơi quá chín
bánh sẽ bị nhão.
Nhân bánh phải là thịt heo ba chỉ vừa
nạc vừa mỡ, cà rốt, nấm mèo, su hào thái
hột lựu. O thường cho gia vị vào nhân
bánh vừa phải, không quá mặn bởi bánh sẽ
ăn kèm với nước chấm. Nhân bánh được đặt
ở giữa chiếc bánh ướt và xếp các góc
bánh lại sao cho nhân không bị lọt ra
ngoài và bánh có hình chữ nhật đẹp mắt.
Bánh phất thường ăn kèm với rau sống và
nước mắm chua ngọt nên một trong những
khâu quan trọng trong quá trình làm bánh
là làm nước chấm. Một muỗng nước mắm
ngon sẽ được hòa với một muỗng nước sôi
để nguội, thêm đường và nước cốt chanh
cùng tỏi ớt băm nhỏ. Nước chấm ngon là
chén nước chấm có màu vàng nhạt, độ mặn
và vị chua ngọt vừa phải.
Sau này khi quán của o ngày càng đông
khách, o làm thêm tôm chấy rải trên bề
mặt bánh cho các thực khách có nhu cầu
cao hơn. Tôm chấy phải được làm từ những
con tôm “rằn” to. Tôm luộc chín, bóc vỏ,
bỏ đầu, giã nhẹ trong cối, sau đó ướp
tôm với gia vị và cho lên chảo đun với
lửa nhẹ.
Quán bánh phất nhỏ đầu ngõ mỗi chiều của
o cứ ngỡ chỉ để kiếm thêm tiền chợ mỗi
ngày nhưng với tài nghệ của o, bánh phất
đã trang trải được việc học cho ba tôi
và các o, chú khác, thậm chí dựng vợ gả
chồng cho mọi người cũng từ những chiếc
bánh này.
Sau một cơn đột quỵ, o ra đi đột ngột.
Quán bánh phất của o không ai nối
nghiệp. Ba tôi bần thần một thời gian
dài vì nhớ o như con trai nhớ mẹ, thảng
hoặc trong tâm thức chị em tôi vẫn nghe
đâu đó tiếng gọi “mau lên ra phụ o”.
Nhưng o đã đi xa rồi...
Theo Minh Hạnh
TTO