Thế giới doanh nghiệp

Hàng hóa liên tục tăng giá và các chuyên gia liên tục cảnh báo khả năng tăng trở lại của CPI tháng này.

Những áp lực mới và cũ

Tại hội thảo "Diễn biến thị trường 6 tháng đầu năm và dự báo 6 tháng cuối năm 2011” tổ chức giữa tuần này, các chuyên gia của Bộ Công thương cũng như chuyên gia kinh tế độc lập đều cho rằng còn quá nhiều ẩn số khó giải đáp đối với khả năng kiềm chế lạm phát trong 6 tháng cuối năm.

Ông Nguyễn Lộc An – Phó Vụ trưởng – Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công thương) chỉ ra ít nhất 6 nguyên nhân tạo sức ép tăng giá thời gian tới. Thứ nhất, là giá cả hàng hóa trên thị trường thế giới đang có xu hướng tăng trở lại vào cuối năm đi đôi với tình trạng lạm phát gia tăng ở nhiều nước khiến mặt bằng giá cả có khả năng tăng thêm, gây tình trạng tăng giá lan tỏa qua biên giới. Điều này góp phần gây áp lực chi phí đẩy lên hàng hóa, nguyên liệu nhập khẩu. Thứ hai, là nguồn cung thực phẩm chưa thể phục hồi nhanh sau khi tình trạng dịch bệnh. Lãi suất vẫn còn cao đang hạn chế khả năng mở rộng sản xuất. Thứ ba, giá điện, một yếu tố đầu vào quan trọng lại có khả năng tiếp tục điều chỉnh, trong khi giá xăng dầu không giảm. Thứ tư, áp lực tỉ giá cuối năm vẫn còn dù thị trường ngoại tệ có dấu hiệu ổn định. Thông thường nhu cầu nhập khẩu hàng hóa cuối năm lớn. Thứ năm, khả năng hiện tượng thiên tai sẽ ảnh hưởng đến nguồn cung hàng hóa và làm tăng giá cục bộ ở một số địa phương. Thứ sáu, hiện tượng xuất khẩu các mặt hàng lương thực, thực phẩm, xăng dầu với khối lượng lớn đã gây mất cân đối nguồn cung trong nước. Nếu trong thời gian tới không có giải pháp thích hợp thì tình trạng có thể tái diễn.

Việc chỉ tiêu lạm phát năm nay liên tục được thay đổi theo hướng nâng cao từ mức ban đầu 7% lên 17% vừa qua cũng cho thấy tình hình còn rất phức tạp. Bản thân cơ quan quản lý như Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho rằng, giữ được 18% cũng đã là thành công. Riêng với CPI tháng 7, nhiều dự báo thống nhất ở khả năng có thể tăng 1,5% so với tháng 6. Như vậy áp lực lạm phát có thể lại gia tăng vào những tháng cuối năm, dù mức tăng có thể không cao.

Vẫn có khả năng tăng lãi suất?

Ngay sau khi Ngân hàng Nhà nước giảm lãi suất thị trường mở, nhiều tổ chức nước ngoài tỏ ra bất ngờ vì cho rằng lẽ ra Việt Nam nên tiếp tục duy trì mức độ thắt chặt để kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên với đặc thù Việt Nam, việc giảm lãi suất thị trường mở không nhiều ý nghĩa lắm về khía cạnh nới lỏng tiền tệ và chính Ngân hàng Nhà nước vẫn phát đi thông điệp kiên trì chính sách thắt chặt từ đầu năm.

Theo HSBC, mức tăng CPI (tính theo năm) sẽ đạt đỉnh trong quý 3 do giá thực phẩm, vốn chiếm tới 40% giỏ tính CPI, vẫn ở mức cao. HSBC đánh giá đưa lạm phát trở về mức một con số dường như là thách thức lớn đối với Việt Nam. Tổ chức này cũng dự báo chính sách thắt chặt sẽ còn tiếp diễn ít nhất trong quý 3. Thậm chí HSBC còn dự báo Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục nâng các lãi suất chủ chốt - nhiều khả năng nhất là lãi suất tái cấp vốn và lãi suất tái chiết khấu - trong quý 3.

Tổ chức định mức tín nhiệm quốc tế Moody"s hôm 12-7 cũng phát đi thông điệp cho rằng, nếu các nhà quản lý của Việt Nam không theo đuổi các chính sách ổn định đến cùng sẽ có ảnh hưởng tiêu cực. Theo quan điểm của Moody"s, để có thể ổn định kinh tế vĩ mô, sẽ cần tới nhiều hơn các chính sách thắt chặt.
Nhiều chuyên gia kinh tế trong nước cũng cho rằng, đã đến lúc Ngân hàng Nhà nước sử dụng công cụ thị trường vào việc điều hành lãi suất cho thời gian tới như các mức lãi suất chủ chốt (tái cấp vốn, tái chiết khấu), công cụ dự trữ bắt buộc. Hiện tại khả năng thanh khoản của hệ thống ngân hàng đã tốt hơn nhiều so với vài tháng trước nên các công cụ thị trường có thể sử dụng để hạn chế những biện pháp hành chính thời gian qua.